İzmir Ziraat Odaları Koordinasyon Kurulu Başkanı İbrahim Erdallı, tarım sektörünün son yıllarda derin bir krizden geçtiğini belirterek, çiftçinin ürettiği hiçbir üründen gelir elde edemez hale geldiğini söyledi. Pamuktan narenciyeye, sebzeden hayvancılığa kadar birçok alanda üreticinin zarar ettiğini ifade eden Erdallı, çiftçinin ayakta kalmakta zorlandığını vurguladı.
Özellikle 2025 yılından bu yana çiftçinin emeğinin karşılığını alamadığını dile getiren Erdallı, “Pamuk sektörü adeta çöktü. Meyvecilikte, narenciyede fiyatlar 1 liraya kadar düştü. Yaz aylarında domates, biber ve sebzeyle başlayan bu tablo hâlâ devam ediyor. Çiftçinin ürettiği hiçbir ürün para etmiyor” dedi.
Çiftçinin borç yükü altında ezildiğine dikkat çeken Erdallı, son dönemde Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri’nin kredi kullanımı için ‘borcu yoktur’ yazısı istemesinin üreticiyi daha da zor duruma soktuğunu ifade etti. Erdallı, “Çiftçi zaten borçlu. Borcu olmasa krediye ihtiyaç duymaz. Ancak üretime devam edebilmek için krediye ihtiyaç duyduğu bir dönemde, SGK borcu yoktur yazısı istenmesi çiftçiyi çıkmaza sokuyor. Yetkililerden bu konuda çözüm bekliyoruz” diye konuştu.
Üreticinin tarihinin en zor dönemlerinden birini yaşadığını belirten Erdallı, “Bugün kışlık sebze para etmiyor, meyve para etmiyor, hububatın durumu ortada. Hayvancılık yapan üretici de kazanamıyor. Çiftçi üretmeye devam ediyor ama karşılığını alamıyor” ifadelerini kullandı.
Gençler Tarımdan Uzaklaşıyor
Tarımda yaşanan krizin sosyal boyutuna da dikkat çeken Erdallı, çiftçiliği bırakanların sayısının her geçen gün arttığını belirterek, gençlerin tarımdan uzaklaştığını söyledi. Erdallı, “Gençlerimiz tarıma yönelmiyor. Yaş ortalaması için 58 deniyor ama biz bunun 60’ın üzerine çıktığını görüyoruz. Böyle giderse kendi kendine yeten bir ülke olmaktan çıkar, ithal etmediğimiz ürün kalmaz” dedi.
Narenciyenin para etmediği bir dönemde ithalat yapılmasının düşündürücü olduğunu ifade eden Erdallı, “Bugün Mısır’dan narenciye ithal edildiğini duyuyoruz. Cennet hurması başta olmak üzere birçok meyve ve sebze yurt dışından geliyor. Çiftçi üretimi bırakıyor, arazisini satıyor ya da ekmiyor. İcara vermek istese bile, kiralayacak olan ne ekeceğini bilmiyor” şeklinde konuştu.
Pamuk ve salçalık domates fiyatlarına da değinen Erdallı, “Maliyeti 30 lira olan pamuk 25 liraya düşmüş durumda. Salça fabrikaları 5–5,5 liraya sözleşme yapmaya çalışıyor. Bu fiyatlar maliyetleri bile karşılamıyor” diyerek tarımda gelinen noktayı gözler önüne serdi.