İzmir'in en önemli tarım merkezlerinden biri olan Torbalı Ovası'nda yerli tarım işçisi bulmak her geçen yıl daha da zorlaşıyor. Bölgede sanayileşmenin hız kazanmasıyla birlikte yerli iş gücü tarlalardan çekilirken, ovadaki tarımsal üretim büyük ölçüde Suriyeli işçilerin omuzlarında sürdürülüyor. Saha gözlemleri ve sektör temsilcilerinden edinilen bilgilere göre, Torbalı Ovası'nda çalışan tarım işçilerinin yaklaşık yüzde 99'unu Suriyeliler oluşturuyor. Tarlalarda çalışan Türk vatandaşı oranı ise yüzde 1 seviyelerine kadar gerilemiş durumda. Özellikle genç nüfusun tarım yerine sanayi sektöründeki sigortalı ve sürekli işlere yönelmesi, üreticileri yabancı iş gücüne bağımlı hale getirdi.
Yerli İşçi Bulmak Neredeyse İmkânsız
Üreticiler, sezon boyunca çalışacak deneyimli ve yerli tarım işçisi bulmakta büyük güçlük çekiyor. İş gücündeki bu değişim nedeniyle birçok üretici, başka alternatif bulamadığı için Suriyeli işçilerle çalışmayı tercih ediyor. Ancak bu durumun hasat kalitesine ve ürün kayıplarına da olumsuz yansıdığı belirtiliyor. Üreticiler, ürünlerin özenli toplanamaması nedeniyle pazara gönderilen ürünlerde fire oranlarının arttığını ifade ederken, nitelikli iş gücü eksikliğinin verim ve kaliteyi doğrudan etkilediğini dile getiriyor.
Üretici de İşçi de Memnun Değil
Torbalı Ovası'nda güncel yevmiyeler kadın işçiler için yaklaşık 1.150 TL, erkek işçiler için ise 1.350 TL seviyesinde bulunuyor. Önümüzdeki günlerde bu rakamların yeniden artması bekleniyor. Buna rağmen mevcut ücretlerden ne işçiler ne de üreticiler memnun. İşçiler artan yaşam maliyetleri nedeniyle aldıkları yevmiyenin yetersiz olduğunu belirtirken, üreticiler ise yükselen işçilik maliyetlerine rağmen bekledikleri kaliteyi alamadıklarını ifade ediyor. Tarım sektöründe hem maliyetler hem de iş gücü verimliliği açısından önemli bir denge sorunu yaşanıyor.
Çözüm Makineleşmede Görülüyor
Uzmanlara göre Torbalı tarımında insan gücüne dayalı üretim modeli sürdürülebilir olmaktan uzaklaşıyor. İşçi bulma krizinin her geçen yıl büyümesi nedeniyle üreticiler, özellikle hasat süreçlerinde makineleşmeye yönelmeye başladı. Önümüzdeki yıllarda tarımsal üretimin devamlılığının sağlanabilmesi için birçok üründe mekanik hasat sistemlerinin yaygınlaşmasının kaçınılmaz olduğu değerlendiriliyor. Aksi halde, işçi yetersizliği nedeniyle bazı ürünlerin tarlada kalma riskiyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.