Torbalı’da yer alan Küçük Taştepe Tümülüsü ile ilgili önemli bir koruma kararı alındı. Gazi Mustafa Kemal Mahallesi sınırları içerisinde bulunan ve uzun yıllardır 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescilli olan bölgenin sınırları, yapılan yeni düzenleme ile daraltıldı. Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, artık yalnızca tümülüsün bulunduğu alan koruma kapsamı içinde kalacak. Daha önce 23 bin 536 metrekarelik özel mülkiyete ait parselin tamamını kapsayan sit şerhi, yapılan incelemeler sonucunda yeniden değerlendirildi. İzmir 2 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan kararla, söz konusu alanın yalnızca 681,54 metrekarelik kısmının korunması gerekli kültür varlığı kapsamında olduğu tespit edildi. Geriye kalan büyük bölüm ise sit statüsünden çıkarıldı.
Söz konusu değişiklik, özel mülk sahibinin 18 Şubat 2025 tarihinde yaptığı başvuru üzerine gündeme geldi. Başvurunun ardından hazırlanan uzman raporları ve yapılan teknik incelemeler doğrultusunda, mevcut sit şerhinin hatalı olduğu ve alanın tamamını kapsamasının gereksiz bir kısıtlama oluşturduğu belirlendi. Bu doğrultuda tapu kayıtlarında da düzenlemeye gidilmesine karar verildi.
Yeni düzenlemeyle birlikte, parselin tapu kaydındaki “1. derece arkeolojik sit alanı” şerhi kaldırılarak yerine daha sınırlı bir koruma tanımı getirildi. Buna göre alanın bir bölümü “1. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak, diğer kısmı ise “koruma alanı” olarak yeniden tanımlandı. Alınan karar, bölgede hem kültürel mirasın korunması hem de mülkiyet haklarının dengelenmesi açısından dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, tümülüsün bulunduğu çekirdek alanın korunmasının yeterli olacağını belirtirken, geniş alanların sit kapsamından çıkarılmasının bölgedeki kullanım olanaklarını artırabileceğine dikkat çekiyor. Torbalı’da alınan bu kararın, benzer durumdaki diğer arkeolojik alanlar için de emsal teşkil edebileceği ifade ediliyor. Ancak sürecin, bilimsel veriler ve uzman görüşleri doğrultusunda yürütülmesi gerektiği vurgulanıyor.