GÜNDEM

Zeytinlikler Kazandı, Torbalı Sınırındaki Proje Durdu

Torbalı Bayındır arasında zeytinlik alanlara yakınlığı nedeniyle Çimstone’un gaz beton, kompoze taş ve cam ambalaj üretim tesisini kapsayan projesinin ÇED süreci, Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün olumsuz görüşü doğrultusunda İzmir Valiliği tarafından iptal edildi.

Torbalı sınırında hayata geçirilmesi planlanan büyük ölçekli sanayi projesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Bayındır ilçesi Havuzbaşı Köyü Eskiköyiçi Mevkii’nde, Torbalı sınırında Çimstone İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılması planlanan üretim tesisi projesinin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin sonlandırıldığını açıkladı. Valilik tarafından 6 Şubat 2026 tarihli yazıyla yapılan duyuruda, Bayındır Havuzbaşı Köyü Eskiköyiçi Mevkii’nde planlanan gaz beton, kuvars esaslı kompoze taş (Çimstone), palet, cam ambalaj üretim tesisleri ile kırma-eleme tesisini kapsayan proje için sunulan Proje Tanıtım Dosyası’nın ÇED Yönetmeliği kapsamında incelendiği belirtildi.

İlgili kurum görüşlerinin talep edildiği süreçte, İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün olumsuz görüşü belirleyici oldu. Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün görüş yazısında, proje alanında bulunan bazı parsellerin tapu niteliğinin “zeytinlik” olduğu ve faaliyet sahasının 3 kilometre mesafe içerisinde zeytinlik alanlar bulunduğu tespitine yer verildi. Yazıda, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun’un 20’nci maddesi hatırlatılarak, zeytinlik sahaları içinde ve bu alanlara en az 3 kilometre mesafede zeytinliklerin gelişimine zarar verebilecek, toz, duman ve kimyasal atık oluşturan tesislerin kurulamayacağı vurgulandı. Bu nedenle söz konusu taşınmazların planlanan amaç doğrultusunda kullanılmasının uygun görülmediği ifade edildi. İzmir Valiliği, Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün bu görüşü doğrultusunda, ÇED Yönetmeliği’nin 5. maddesi 2/a bendi uyarınca projeye ilişkin ÇED sürecinin sonlandırılarak iptal/iade edildiğini duyurdu. Açıklamada, proje kapsamında herhangi bir faaliyette bulunulmaması gerektiği özellikle belirtildi.

Çimstone tarafından hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası’nda, proje sahasının İzmir ili Bayındır ilçesi Havuzbaşı Köyü Eskiköyiçi Mevkii’nde yer aldığı, toplam 45 hektarlık alan üzerinde gaz beton, kuvars esaslı kompoze taş (Çimstone), palet ve cam ambalaj üretim tesisleri ile kırma-eleme tesisinin kurulmasının planlandığı bilgisine yer verilmişti. Proje alanının, daha önce Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası T.A.Ş. adına 1997 yılında “ÇED Olumlu” kararı alınan ve sonrasında farklı firmalara devredilen 87,34 hektarlık ÇED alanı içerisinde bulunduğu, firma unvanının değişmesi nedeniyle ÇED kararlarının geçerliliğinin 2025 yılında İzmir Valiliği tarafından yeniden teyit edildiği belirtilmişti.

Ancak revize edilen proje dosyasında, orman vasıflı alanların proje dışına çıkarıldığı, tesis alanının mera, tarla, bağ ve zeytinlik vasıflı araziler üzerinde planlandığı ifade edilmişti. Dosyada ayrıca proje alanının Bayındır ilçe merkezine 14,5 kilometre, Havuzbaşı Köyü’ne yaklaşık 730 metre, Torbalı yerleşim alanlarına ise oldukça yakın bir konumda bulunduğu; en yakın konutlara mesafenin 45 metreye kadar düştüğü bilgisi yer almıştı. Proje kapsamında inşaat ve işletme aşamalarında toplamda bin 300’ün üzerinde personelin çalıştırılmasının planlandığı da dosyada dikkat çeken unsurlar arasında yer aldı. Zeytinlik alanlara yakınlık ve yasal mevzuat gerekçe gösterilerek verilen olumsuz kurum görüşü sonrası, Torbalı’yı da yakından ilgilendiren söz konusu proje ÇED aşamasında durdurulmuş oldu.