Etnokozmetik Araştırmalar Vakfı (ETAV) tarafından düzenlenen 6. Masal Fabrika’da, 10 Ekim’de Laber Kimya’nın Torbalı’daki yerleşkesinde gerçekleştirildi. “Kültür ve Doğa” teması etrafında şekillenen buluşmada masallar, mitoloji, düşünce ve müzik bir araya geldi.
2021 yılında “Fabrikada masal olur mu?” sorusuyla başlayan Masal Fabrika’da, altıncı yılında yeni bir kurumsal döneme geçti. Laber Kimya’nın üretim alanında doğan buluşma, bu yıl ilk kez Etnokozmetik Araştırmalar Vakfı (ETAV) çatısı altında gerçekleştirildi.
10 Ekim 2026’da düzenlenen 6. Masal Fabrika’da – Kültür ve Doğa, insanın doğayla kurduğu ilişkinin masallarda, mitlerde ve kültürel hafızada bıraktığı izlere odaklandı.
Etkinliğin çıkışındaki düşünceyi Levent Kahrıman şu sözlerle ifade etti:
“Anadolu’da masallar hep aynı yerde biter: Gökten üç elma düşer. Bu yıl o elmalar yine fabrikanın avlusuna düştü.”
Kahrıman, kültürü insanın doğa karşısındaki duruşu olarak ele alırken, masallarda doğanın hiçbir zaman sessiz olmadığını; ağaçların yürüdüğünü, dağların ayrıldığını ve denizlerin dile geldiğini vurguladı. ETAV’ın bu kültürel mirası kayıt altına alma, araştırma ve gelecek kuşaklara aktarma hedefinin de Masal Fabrika’da’nın yeni döneminin temelini oluşturduğunu belirtti.
Masallar farklı kültürlerden ortak bir hafızaya açıldı
Gün boyunca farklı anlatıcı ve araştırmacılar, doğa ve kültür ilişkisini masallar ve mitolojik anlatılar üzerinden ele aldı.
Ayhan Erkmen, anlatısıyla dinleyicileri ölümsüzlük arayışının izini süren bir masal yolculuğuna çıkarırken; Roza Erdem, Japon mitolojisinin önemli anlatılarından Güneş Tanrıçası Amaterasu üzerinden güneş, doğa ve yeniden doğuş temalarını sahneye taşıdı.
Erdem, etkinlik sonrasında yaptığı paylaşımda uzun süredir uzaktan takip ettiği Masal Fabrika’da sahnesinde yer almanın kendisi için özel bir anlam taşıdığını ifade etti ve etkinlikte Amaterasu mitini anlattığını belirtti. Cânâ Sabah ve Fatih Bayrak da ölümsüzlük temasını kendi anlatıları üzerinden ele alarak günün masal hattını tamamladı.
Kültür, doğa ve mitoloji birlikte düşünüldü
Etkinliğin düşünsel bölümünde Efe Elmas, hem programın sunuculuğunu üstlendi hem de gerçekleştirdiği seminerde kültür, doğa ve ölümsüzlük kavramlarını mitler ve masallar üzerinden yorumladı. Prof. Dr. Pınar Dönmez ise Demeter anlatısının izinden giderek doğanın döngüleri, kültürel hafıza ve insanın doğayla kurduğu ilişkinin farklı katmanlarını dinleyicilerle paylaştı. Program, Kajîn Dara ve Lizge Karabulut’un müzik performansıyla tamamlandı. Müzik, gün boyunca masallar ve düşünsel içeriklerle kurulan atmosferi farklı bir anlatım biçimiyle sürdürdü.
Fabrika bir günlüğüne kültürel buluşma alanına dönüştü
Masal Fabrika’da’nın ayırt edici unsurlarından biri, etkinliğin geleneksel bir kültür mekânında değil, aktif bir üretim alanında gerçekleşmesi oldu. Laber Kimya’nın Torbalı’daki yerleşkesi, etkinlik günü üretim işlevinin yanında masalların, mitlerin, müziğin ve düşüncenin buluştuğu bir alan olarak yeniden yorumlandı. ETAV’ın kurucu destekçisi Laber Kimya, Masal Fabrika’da’nın altı yıllık yolculuğunda etkinliğe mekânsal ve kurumsal altyapı sağlamayı sürdürdü.
Bu yıl itibarıyla ise etkinliğin içerik ve kültürel sahipliği ETAV çatısı altında yapılandırıldı.
“Dinlemek, hatırlamak, aktarmak”
Masal Fabrika’da’nın iletişim ve içerik yaklaşımı üç kavram etrafında şekillendi: Dinlemek. Hatırlamak. Aktarmak.
Etkinlik boyunca yalnızca sahnedeki anlatılar değil, dinleyicilerin katılımı da buluşmanın temel unsurlarından biri oldu.
Anlatıcıların etkinlik sonrasında yaptıkları paylaşımlarda da bu ortaklık öne çıktı. Katılımcılar, Masal Fabrika’da’yı yalnızca bir sahne programı değil, anlatıcılarla dinleyicilerin birlikte oluşturduğu bir kültürel hafıza alanı olarak değerlendirdi.
ETAV, Masal Fabrika’da ile masalın yalnızca geçmişten aktarılan bir anlatı biçimi olmadığını; doğa, kültür ve insan ilişkisini bugün yeniden düşünmeye imkân veren yaşayan bir bilgi alanı olduğunu görünür kılmayı amaçlıyor.
Altı yıllık yolculuk yeni bir döneme giriyor
2021 yılında Laber Kimya’da başlayan Masal Fabrika’da, altıncı buluşmasıyla birlikte ETAV çatısı altında yeni bir döneme geçti. ETAV’ın önümüzdeki dönemde etkinlik kapsamında oluşan anlatı, görüntü ve düşünsel içeriği yalnızca etkinlik günüyle sınırlı bırakmayarak kültürel bir arşive dönüştürmesi hedefleniyor. Böylece Masal Fabrika’da, yıllık bir etkinlik olmanın ötesinde; sözlü kültür, doğa bilgisi, mitoloji ve anlatı geleneğinin kayıt altına alındığı sürdürülebilir bir kültür platformuna dönüşecek.
