Yaklaşık 5 bin yıllık geçmişiyle Ege’nin en köklü yerleşimlerinden biri olan Torbalı, tarih boyunca birçok medeniyetin izlerini taşıdı. Stratejik konumu ve verimli toprakları sayesinde çağlar boyunca önemini koruyan ilçe, bugüne kadar tam 9 farklı medeniyete beşiklik yaptı. Bu uzun tarihsel süreçte Torbalı, dört farklı isimle anılarak adeta geçmişten bugüne uzanan bir kültür köprüsü oldu.
Helen, Frigya, Lidya, Pers, Roma, Bizans, Selçuklu, Aydınoğulları ve Osmanlı egemenliklerine sahne olan Torbalı, her dönemde farklı bir kimlik kazandı. İlçenin bilinen en eski yerleşim merkezi ise bugün Yeniköy ile Özbey mahalleleri arasında bulunan Metropolis Antik Kenti oldu.
METROPOLİS
Yaklaşık 5 bin yıl önce kurulan Metropolis Antik Kenti, Antik Yunan’dan Bizans İmparatorluğu’na kadar uzanan süreçte önemli bir ticaret ve kültür merkezi olarak öne çıktı. Zamanla önemini yitiren kent terk edilirken, yerleşim ovaya doğru kaydı ve bugünkü ilçe merkezinin temelleri atıldı.
TRİYANDA
Yerleşimin ovaya taşınmasının ardından bölge Triyanda ismiyle anılmaya başlandı. Bu isim, Bizans ve Selçuklu dönemlerinde uzun yıllar kullanılarak bölgenin yeni merkezi oldu.
KIZILHİSAR
Osmanlı Devleti’nin erken dönemlerinde ise ilçenin adı Kızılhisar olarak tarihi kayıtlara geçti. Bu isim, Evliya Çelebi’nin Seyahatname adlı eserinde ve Fransız gezgin Jakop Spon’un notlarında açıkça yer aldı. Kızılhisar, Osmanlı döneminde bölgenin önemli yerleşimlerinden biri olarak dikkat çekti.
TORBALI
Tarihi belgeler, Kızılhisar’a bağlı Torbalı adlı bir köyün varlığını da ortaya koyuyor. Zamanla Kızılhisar’a “nam-ı diğer Torbalı” denilmeye başlanarak iki isim birlikte kullanıldı. Torbalı köyünün nahiye merkezi haline gelmesiyle birlikte ise ilçenin ismi kesin olarak Torbalı’ya dönüştü.
Binlerce yıllık geçmişiyle Torbalı, yalnızca bir ilçe değil; medeniyetlerin izlerini taşıyan yaşayan bir tarih olarak bugün de önemini koruyor.
